Adem door je neus

Tai Chi is meer dan alleen bewegen. Vorm, adem en focus zijn uiterst belangrijk.

Vaak wordt ademhaling onderschat. Wij vestigen EXTRA de aandacht op ademen. Daarover geven wij ook lezingen en workshops.

Houd je mond. Leer ademen door je neus: het virusfilter en meer 

Door het correct aanpassen (verlagen) van het volume van de in- en uitademing krijgen al je organen en weefsels en je hersenen meer zuurstof. Zodra je leert minder te ademen word je rustiger, je energieniveau stijgt, je slaapt beter en je concentratievermogen en sportprestaties nemen toe.

www.ademgoed.nl

 “Haal eens diep adem”, zegt de dokter. Gehoorzaam opent de patiënt zijn mond. Hij laat borst en schouders rijzen terwijl hij zijn hemd omhoog houdt en de adem inhoudt. De koude mond van de stethoscoop wordt door de dokter op de rug geduwd. Van schrik verkrampt de patiënt nog meer. Vreemde situatie, want deze ademhaling is niet diep, maar zit hoog en is gespannen.

aaadem inn tweeee… drieee… vieeeeer ….

aaadem  uiuit  tweee..  drieee … vieeer….

Met een rustige stem begeleidt de trainer de ademhaling van zijn cursisten. Zo zijn we dat gewend. We voelen de rust neerdalen. Buiken zetten uit en zakken weer in op het trage ritme van het tellen. Iedereen weet hoe weldadig het is om op deze manier adem te halen. In alle vormen van Oosterse meditatie wordt expliciet aandacht besteed aan de ademhaling. Ook zijn er vele manieren van ademen onderzocht en op hun effecten gewaardeerd.

Ons woordenboek definieert adem als ‘ingeademde lucht’. De oudst bekende tekst die hiervan melding maakt komt uit 1240. Het woord is afgeleid van wasem: damp. Zichtbare adem in de kou. De betekenis in het Sanskriet gaat een stuk verder: ‘atman’ betekent ziel of geest. Adam heet niet voor niets Adam. God blies de naar zijn beeld en gelijkenis uit klei geknede vorm levensadem in. Eenzelfde betekenis zie je in het Latijnse ‘respirare’, het contact maken met de geest, de spirit. Inspiratie en expiratie.

Dit verschil in grondopvatting heeft geleid tot een andere omgang met het fenomeen ademhaling. Waar ademen hier een alledaagse bezigheid lijkt in het onbewust en automatisch binnenhalen van een hap lucht, is het in het oosten expliciet onderwerp van onderzoek en aandacht. De focus daar ligt op de ervaring en het effect van ademen, terwijl wij in het westen onze aandacht beperken tot de longen. Ook onze uitdrukkingen over ademen (buiten adem zijn, een lange adem hebben,  op adem komen of achter je adem zijn) zijn weinig spiritueel van aard.

Wat hebben we geleerd?

We leren dat longen afwisselend lucht in- en uitvoeren. Dat ingeademde lucht bestaat uit zuurstof (O₂) en de uitgeademde lucht uit stikstof.. We geloven dat CO₂ hetzelfde is als stikstof en dat we daardoor stikken. Maar stikstof is NO. We ademen inderdaad CO₂ uit, maar niet teveel, want dat hebben we gewoon echt nodig. Bij een aanval van hyperventilatie krijgt iemand een zak voor de mond om de uitgeademde CO₂ opnieuw in te ademen.

In 1794 werd Lavoisier onthoofd. Hij was de man die het verband aantoonde tussen zuurstof, vuur en kooldioxide. Sindsdien heeft de wetenschap langzaam stappen gezet betreffende de ademhaling. In 1904 toonde de Deen Christian Bohr het verband aan tussen zuurstof, hemoglobine en koolstofdioxide. Hyperventilatie kon hiermee begrepen worden. Een volgende grote stap zette de Russische arts Buteyko in 1957. Door scherp te observeren zag hij het verband tussen ademhaling en gezondheid. Maar evenals eerder Semmelweis (tegenwoordig bekend als de vader van de antiseptische methode) werd Buteyko door vakgenoten tegengewerkt. Zijn methode vond men te simpel gedacht, evenals het advies van Semmelweis' handen wassen ter voorkoming van kraamvrouwenkoorts.

Ademen door neus of mond?

De neus is om te ademen en de mond vooral om te eten en te spreken. Zo simpel is het. In de neusholte wordt de zuurstof verbonden met stikstofoxide: samen vormen ze een filter tegen bacteriën en virussen. Dit proces vindt niet plaats in de mond of longen.

We ademen over het algemeen te veel, te hoog en te diep, we hyperventileren min of meer. Ademen door de neus heeft een rustgevend effect. Het verhogen van het ademtempo schaadt de opnamecapaciteit. De uitwisseling van de zuurstof vindt vooral onder in de longen plaats; deze uitwisseling voorziet ongeveer 100.000 km (echt waar!) aan aderen.

De zuurstofopname hangt af van de hoeveelheid koolstofdioxide. Door te veel, te hoog en te diep door de mond in en uit te ademen houden we de hoeveelheid CO₂ te laag. De aderen en luchtwegen vernauwen zich. De verwerking van de ingeademde zuurstof via de longblaasjes in de hemoglobine is daardoor niet optimaal, zodat minder zuurstof naar de cellen wordt gevoerd.

Het zichtbare deel van de neus is slechts een vijfde van het geheel dat tot de neus gerekend wordt. De holten nemen een belangrijk deel van de schedel in. De neusvleugels en de holten geven een spiraliserende wending aan de inkomende lucht, zodat het contact met de filters in de neus zo lang mogelijk duurt. De lucht wordt daar ook verwarmd en bevochtigd. En krijgt een versnelling mee naar de diepere delen van de longen, bij wijze van spreken 23 verdiepingen lager. De neus produceert ook stikstofoxide (uitstekend middel tegen virussen en bacterien) en de neus bevat voor hetzelfde doel ook nog immunoglobulinen.

Al die functies mis je als je door je mond in- en uitademt.

Het uitademen door de neus gebeurt verticaal in tegenstelling tot het uitademen door de mond, waarbij de lucht zich horizontaal verplaatst. Door de neus uitademen past hiermee in het rijtje van maatregelen om verspreiding van het virus te voorkomen, zoals 1,5 meter afstand houden en niezen in de elleboog.

De door de mond uitgeademde lucht bevat ongeveer 40% meer vocht dan de lucht die door de neus wordt uitgeademd. Dit beïnvloedt de vochthuishouding. Adem maar eens over je brillenglazen, een keer door de mond, en een keer door de neus, en zie het verschil. Door de mond ademen levert ook een droge mond op, wat o.a. slecht is voor de gezondheid van de tanden.

We ademen zo’n 15000 liter lucht per dag in (en nemen 2 á 3 kilo voedsel tot ons en ongeveer 2 liter water). Door op de juiste wijze door de neus te ademen voorkomen we een hele reeks van aandoeningen, ziekten en ongemakken.

Mondkapje

De meeste mensen realiseren zich niet wat zich allemaal afspeelt bij de ademhaling. Behalve wanneer er beademd moet worden. Sommigen denken zelfs dat je door de mond moet ademen en dat de neus er slechts is om te ruiken of in te pulken. Klinkt vies, maar die pulken zijn precies dat wat bij ademhaling via de mond ongefilterd naar de longen wordt gevoerd.

Het is pas sinds kort dat de wetenschap intensiever kijkt naar de ademhaling. Dat heeft geleid tot inzichten die veel van de kennis in het oosten onderbouwen. Toch zijn er nog veel en intensieve verschillen in denken en ervaren tussen het Westen en het Oosten. Maar waar onder andere taiji-meesters en yogi’s aan hechten, een juiste ademhaling, wordt nu ook in het Westen steeds meer wetenschappelijk ondersteund.

Het verbaast ons dan ook hooglijk dat in de media en de medische wereld (ook door het RIVM) geen aandacht wordt besteed aan de ademhaling zoals hierboven omschreven. Mondkapjes zouden MONDkapjes moeten zijn, en niet de neus moeten bedekken. We zijn van mening dat het goed zou zijn om mensen meer te trainen om door de neus te ademen en de mond te gebruiken om te eten, proeven, zoenen en praten. De vooraanstaande OMFT (oromyofunctional) arts Dr. German Ramirez legt een direct verband tussen mondademhaling en het ontstaan van o.a. kanker. Hij baseert zich daarbij op de winnaars van de Nobelprijs voor geneeskunde in 2019, Gregg Semenza, William Kaelin en Sir Peter Ratcliffe. Volgens het Nobel-comité is het lang onduidelijk geweest hoe cellen zich aanpassen aan de hoeveelheid zuurstof en geeft het werk van de drie wetenschappers meer inzicht in de moleculaire mechanismen die een rol spelen bij de zuurstoftoevoer. "Hun ontdekkingen hebben de weg vrijgemaakt voor veelbelovende nieuwe strategieën om bloedarmoede, kanker en vele andere ziekten te bestrijden", zo stelt het comité. Zie ook: www.omft.info Nasal breathing as a barrier against the Corona virus.

Doe dit thuis

Twee eenvoudige ademoefeningen die je zelf kunt uitvoeren.

1. Een simpele test meet de mate van je longventilatie. Adem ongeforceerd uit en knijp je neusgaten met twee vingers dicht. Mond dichthouden. Wacht totdat het een beetje moeilijk wordt en het niet meer comfortabel is om zonder adem te zijn. Adem door je neus in, mond blijft dicht. Als er daarna geen extra diepe inademing ontstaat, heb je de adempauze juist genomen. Duurt deze pauze 40 à 60 seconden, dan heb je een goede conditie. Bedraagt de pauze minder dan 20 seconden, dan is er sprake van chronische hyperventilatie. Hoe korter de pauze, des te erger de situatie.

2. Een verstopte neus kun je opheffen met de volgende oefening: Adem rustig uit, houd je mond dicht en knijp je neusgaten dicht met twee vingers. Laat, wanneer het moeilijk wordt om langer zonder ademhalen te blijven, de neusgaten vrij (maar de mond blijft dicht) en adem ondiep door de neus. Wanneer je even met ademhalen stopt en de ademhaling vermindert, stijgt het percentage koolzuurgas in je longblaasjes. Als gevolg daarvan wordt de neus geopend. En die blijft open zolang er niet diep (en door je mond) wordt geademd. Je kunt deze oefening zittend of lopend toepassen. Symptomen als benauwdheid, aanvallen van allergie of hoofdpijn verdwijnen binnen enkele minuten als je minder diep begint te ademen.

Bronnen: www.buteyko-thema.eu  Masha Anthonissen-Kotousova, del Ferro, Anders Olssen, Patrick McKeown.

DUS: Houd je mond ……. dicht, tenzij………..

Ambro Louwe en Hans Gaarthuis

Masha Anthonissen- Kotousova, leerlinge van Buteyko, heeft de methode in Nederland geïntroduceerd en is auteur van het boek Leef gezond, adem rustig.

Wim Weel, docent taijiquan bij Albeweging, genas van zijn astma met deze methode en schreef het boek “Leven zonder Astma”, een vertaling van  het boek “Living without Asthma”, oorspronkelijke titel, geschreven door Andrey Novozhilov

De Buteyko methode wordt inmiddels in een aantal landen, waaronder Australië, Engeland en USA toegepast. Ook in Nederland zijn opgeleide Bukeyto therapeuten actief.

Een van hen is Arend Hoiting. Hij herstelde van Angine Pectoris en zijn vrouw herstelde van astma door de Buteyko methode. Arend is nu een volleerd Buteyko-specialis. Een deel van zijn ervaringen staat op de pagina Ademgoed-ervaringen. Ook Arend vertrouwde zijn ervaringen aan het papier toe. Zijn boekje heet "Adem minder, genees jezelf".

Op www.ademgoed.nl plaatsen we regelmatig informatie.